InfoE-mailExhibitions
MARKUS BLESS (AΥΣΤΡΙΑ)
Η ΠΟΡΤΑ / ΕΙΣΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ

25/2 - 21/3 1998 MΟΡΦΩΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΒΑΣΣΙΛΙΣΣΗΣ ΟΛΓΑΣ 108 / 295-170
ΤΡ - ΚΥ 10.00 - 14.00, 18.00 - 21.00



Ο άνδρας με τη (φωτογραφική) μηχανή είναι ένας άνθρωπος, αυτό σημαίνει ότι δεν βρίσκεται μόνο μέσα στη συγκεκριμένη κατάσταση, αλλά ταυτόχρονα αντανακλάται και απέναντί της. (Vilem Flusser)

Το στοιχείο της αυτο-αντανάκλασης αποτελεί οπωσδήποτε χαρακτηριστικό της καλλιτεχνικής φωτογραφίας της εποχής μας. Μετά από τα πολλά αυστηρά και εν μέρει ιδιαίτερα βαρυσήμαντα έργα, εμπνευσμένα από μια προγραμματική ιδέα στον χώρο της φωτογραφικής δημιουργίας, εύλογα εμφανίζεται σήμερα η τάση να εφαρμόζεται, με ιδιαίτερη ευαισθησία αλλά όχι σαν μοναδικός καλλιτεχνικός στόχος, μια τέτοια αυτο-αντανάκλαση μέσα στο φωτογραφικό μέσο έκφρασης και συνάμα να δρα εξ αποστάσεως - λαμβάνοντας υπόψη πιο συνειδητά τον παράγοντα άνθρωπο .
Ο Markus Bless στις φωτογραφικές σειρές του επιδιώκει έναν τέτοιο λεπταίσθητο χειρισμό της αντανάκλασης όπως ακριβώς χρησιμοποιεί τη φωτογραφία, δηλ. με την έννοια μιας εικαστικής εξερεύνησης γύρω από την ανθρώπινη κοσμοθεωρία. Η φωτογραφική αποτύπωση μιας εικόνας, ή ενός τμήματος μιας εικόνας αυτού του κόσμου, προσβλέπει προπάντων στη δυνατότητα να γνωρίσουμε τις βασικές δομές της εικόνας ­προϋποθέτοντας την συνειδητή εμπειρία μας να κατατάσσουμε σε κατηγορίες τις εικόνες που βλέπουμε, όπως κάνουν όλοι οι άνθρωποι πολλές χιλιάδες φορές καθημερινά.
Αυτή η θεμελιώδης εικαστική σκέψη οδηγεί αυτόματα στη δημιουργία φωτογραφικών σειραϊκών έργων. Η κοινή εννοιακή θεματολογία κάθε εικόνας ξεχωριστά -­εδώ είναι το θέμα Πόρτες ­ είναι μια παρένθεση, που συνενώνει τις μεμονωμένες εικόνες μαζί, ταυτόχρονα όμως οξύνει την ευαισθησία μας για τις εκάστοτε διαφορές και μάλιστα τις περισσότερες φορές την αφυπνίζει. Αυτή ακριβώς η ένταση ανάμεσα στις κοινές βασικές δομές που ενώνουν τις εικόνες και την οριοθέτηση κάθε μιας ξεχωριστά είναι που αποτελεί την πρωταρχική εικαστική εμπειρία του ανθρώπου μέσα στον περιβάλλοντα χώρο του. Μέσα από την εμπιστοσύνη που προκαλεί η επανάληψη του οικείου επέρχεται τάξη. Η ιδιαιτερότητα, η συμπύκνωση και η προέκταση ­δηλ. η τέχνη­ μπορεί να εντοπιστεί μόνο στην οριοθέτηση και την απομάκρυνση από την τάξη αυτή. Κάθε εμπειρία λοιπόν των πολλαπλών επιπέδων του μεμονωμένου εικαστικού ερεθίσματος συνδέεται με την ανάλογη θεματική σειρά παρομοίων εκφάνσεων.
Στην ειδική περίπτωση του εικονογραφικού θέματος Πόρτες τα πολλαπλά επίπεδα είναι δοσμένα με έναν εντελώς ιδιαίτερο τρόπο. Η πόρτα παρέχει τη βασική δυνατότητα να διαπεράσει κανείς ένα αρχιτεκτονικό όριο. Πόρτες μεσολαβούν ανάμεσα σε διαφορετικές περιοχές, συχνά ανάμεσα και σε διαφορετικούς κόσμους.
Ο ιταλός καλλιτέχνης και θεωρητικός Leon Battista Alberti συνέκρινε διεξοδικά πίνακες ζωγραφικής που απεικόνιζαν παράθυρα. Και στις δύο περιπτώσεις η παράσταση χαρακτηρίζεται από το άνοιγμα, τη θέα σε έναν άλλο, αποστασιοποιημένο και συγχρόνως κοντινό κόσμο. Το ίδιο ισχύει και για τις πόρτες, που σε αντίθεση με τα παράθυρα, παριστάνουν ένα πιο συμπαγές οπτικό φράγμα - συνεπώς δημιουργούν και μεγαλύτερη απόσταση - μια απόσταση βέβαια χαρακτηριστική για τον σύγχρονο τρόπο προσέγγισης των εικόνων.
Καταιγισμοί εικόνων στα μαζικά μέσα ενημέρωσης μας πλημμυρίζουν, σπάνια μπορεί μια εικόνα να μας αγγίξει άμεσα και ειδικά για μακρύ χρονικό διάστημα. Η αφθονία πληροφοριών, η συνεχώς αυξανόμενη ταχύτητα των επαφών μας οδηγεί σε συνεχώς αυξανόμενη προσπάθεια για οριοθέτηση - οι πόρτες κλείνουν όλο και πιο ερμητικά, η κίνηση πίσω απ' αυτές εξοβελίζεται, παρόμοια και οι εικόνες του περιβάλλοντος χώρου μας, τις οποίες προσπαθούμε με μεγάλη ακρίβεια να επιλέγουμε για να τις κρατήσουμε σε απόσταση.
Με την έννοια αυτή τα φωτογραφικά έργα Πόρτες του Markus Bless μεταμορφώνονται τα ίδια σε πόρτες, και μάλιστα σαν παραβολή οι ίδιες οι πόρτες γίνονται εικαστικά έργα. Υπάρχουν ανοιχτές, κλειστές, μισάνοιχτες, πόρτες που αποκλείουν ερμητικά, πόρτες που φέρουν ίχνη βίας από το δημόσιο χώρο, πόρτες που προσκαλούν, πόρτες που απωθούν. Όλες οι πόρτες όμως εμπεριέχουν, όπως και κάθε εικόνα φτιαγμένη από τον άνθρωπο, μια υπόμνηση σ' αυτό που βρίσκεται πίσω τους ­και προπάντων στη δυνατότητα να ανοιχθούν.

Peter Assmann

Ο Markus Bless γεννήθηκε στο Seewalchen της Αυστρίας και έχει κάνει σπουδές κλασικής κιθάρας διάρκειας τριών ετών. Το 1991 εγγράφηκε στο Πανεπιστήμιο Τεχνών και Βιομηχανικού Σχεδίου του Linz για να παρακολουθήσει μεταπτυχιακές σπουδές σχεδιασμού οπτικών μέσων. Ακολούθησαν σπουδές στο Ωδείο Bruchner του Linz (1995): μουσική και τεχνολογία των μέσων με τον Adelhard Roidinger και τον Gerald Wolf, καθώς και αλγορυθμική σύνθεση με τον Karlheinz Essl. Ο Bless έχει παρακολουθήσει εργαστήρια φωτογραφίας με τον Walter Mirtl και την Sabine Bitter στο FLUSS Photoinitiative του Wolkersdorf, κοντά στη Βιέννη, όπως και με την Verena von Gagern στο Salzburg College και, τέλος, εργαστήρια ακουστικού σχεδιασμού και κοκκιώδους σύνθεσης με τον Ludger Brummer (Ιούνιος 1996) και τον Andreas Weixler (Οκτώβριος 1996) στο Archimedia Institut του Linz.
Ορισμένα φωτογραφικά έργα του έχουν αγοραστεί από την Πολιτεία της Άνω Αυστρίας. Η ηλεκτροακουστική του σύνθεση με τίτλο η πόρτα - είσοδος στην εικόνα κυκλοφόρησε σε CD το 1997 (GEM 9701) από την Αυστριακή Εταιρία Ηλεκτροακουστικής Μουσικής (GEM).

Προηγούμενη έκθεσηΕπόμενη έκθεση